آنچه که در یک توقف ۵ روزه در سراوان مشاهده و قابل لمس بود (۵/۱۲/۱۴۰۳ لغایت ۱۰/۱۲/۱۴۰۳).

محمد رضا طاهری

۱. حدوداً بیش از ۷۰٪ خیابان‌ها و کوچه‌های شهر آسفالت نشده‌اند. گرد و خاک و چاله‌هایی که ایجاد دست‌انداز نموده، مشکلاتی را برای عابرین و اتومبیل‌ها به وجود آورده است.

۲. در تمام شهر، بندرت پلیس راهنمایی و رانندگی و انتظامی مشاهده می‌شد. ترافیک (در وقت مدارس) بسیار سنگین بود به‌طوری‌که گاها فاصله دو کیلومتری را به مدت یک ساعت با اتومبیل طی کردیم. پارک اتومبیل‌ها در مرکز شهر حوالی میدان قدس به‌صورت سه‌ردیفه یک امر عادی بود.

۳. در سازندگی شهر هیچ‌گونه همکاری بین مردم و مسئولین دیده نشد. شهردار جدید به تنهایی توانسته بعد از ۵۰ سال تلنگری به شهر وارد نماید. چند خیابان مرکزی شهر را آسفالت و جدول‌سازی کرده و برخی از چهارراه‌ها را برای شادی و امید به زندگی مردم چراغانی نموده است.

۴. حمله سارقین مسلح در روز روشن در جمعه بازار و دستبرد به مغازه‌ها برای سرقت پارچه، روغن، برنج و حبوبات یک امر عادی شده است. دستگاه‌های انتظامی و مردم تماشاگری بیش نیستند و تنبیه آن‌ها را به خداوند واگذار نموده‌اند.

۵. نخلستان‌های آبا و اجدادی را از نزدیک مشاهده نمودم. از رونق ۶۰ سال پیش خبری نبود. از همکاری و نظارت‌های جهاد کشاورزی در ایجاد رونق محصولات خرما و کشاورزی خبری نبود. ناامنی به حدی شدید بود که دزدان با گستاخی تمام محصولات بخصوص خرما را با ماشین وانت مسلح از روی درختان خرما می‌بردند. مشاغل کاذب، بخصوص سوخت‌بری، مزید بر علت شده و این سرمایه عظیم در حال نابودی است.

۶. در طول ۵ روز توقف در این شهر، بیش از ۱۰ نفر در تصادفات کشته و تعداد قابل توجهی زخمی شدند. سرعت غیر مجاز، بخصوص سوخت‌بران، و نبود فرهنگ رانندگی و عدم اشراف پلیس به راه‌ها و جاده‌های درجه ۳ و بدون شانه در دو طرف از عوامل اصلی این کشتارها هستند.

۷. نزدیک به دو دهه است که سراوان، همانند چابهار، در حال استحاله شدن در فرهنگ شهرهایی از پاکستان است. ترددهای غیر قانونی، بخصوص در بخش کسب و کار، فرهنگ اصیل ایرانی و بومی را دستخوش تغییر نموده است. قطعاً تبعاتی را در پی خواهد داشت.

۸. گروه‌های جماعت تبلیغی همچنان در حال تبلیغ مسائل دینی و مذهبی و تشویقات و تنبیهات اخروی هستند. شدت تبلیغات آن‌ها و سازماندهی انسانی که شامل امیران، مریدان و پیروان می‌باشد، شکل گرفته است. آن‌ها به مسائل اقتصادی و آنچه که مربوط به مسائل دنیوی می‌باشد کمتر ورود پیدا می‌کنند.

۹. در میزگردی که در ارتباط با تأثیر مرز بر اقتصاد سراوان در دانشگاه آزاد سراوان با تعدادی از اساتید دانشگاه‌های سراوان برگزار شد، مشاهده کردم که اساتید بسیار مشتاق به بحث‌های علمی و امور تحقیقی هستند. اما متأسفانه، ساختار دانشگاه‌ها شباهتی به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ندارد. دانشگاه‌ها به عنوان مغز متفکر جامعه در مسائل علمی، اقتصادی، اجتماعی، هنری و فرهنگی، از مردم بیگانه‌اند و بیشتر شبیه یک دبیرستان بزرگ عمل می‌کنند. خروجی و فایده‌رسانی آنها در مقابل بودجه و هزینه‌هایشان ناچیز است و همچنان نقش کارخانه مدرک‌سازی را ایفا می‌کنند.

۱۰. تراکم مغازه‌ها و افزایش قیمت فروشگاه‌ها در اطراف میدان قدس نسبت به ده سال قبل به شدت افزایش یافته و تنوع کالا به وفور دیده می‌شود. کاسبان غیرایرانی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با سرمایه‌های قابل توجه خود، توانایی‌های زیادی در کسب سود دارند.

۱۱. فساد در بخش سوخت‌رسانی به وفور مشاهده می‌شود. برخی در این راه به ثروت‌های میلیاردی دست یافته‌اند، در حالی که برخی دیگر در حد معیشت روزمره و برخی جان خود را از دست داده‌اند. این روش کسب و کار، فعالیت‌های کشاورزی و محصولات استراتژیک را به شدت تحت‌الشعاع قرار داده است.

۱۲. راهزنی در مسیرهای خارج از شهر و ایجاد ناامنی برای مسافران و کامیونهای حامل کالا، ورود غیر قانونی و مسلح به منازل مردم و سرقت طلاجات واشیاء قیمتی یک امر عادی شده است. زنان بلوچ که‌ در فرهنگ ابا و اجدادی خود استفاده از زیورآلات طلایی را امری نهادینه شده می دانستند اکنون از ترس اینگونه سرقت‌ها به زیورآلات بدلی روی آورده اند.

۱۳. علیرغم اینکه قانون وظایف مهمی را جهت رفاه مردم به اعضای شورای شهر واگذار نموده، اما آنها گرفتار رقابت‌های درونی عمدتا در جهت مسائلی غیر از رفاه مردم هستند. متاسفانه شوراها که بخشی از اهداف دموکراسی می‌باشند در طول تاریخ عمرشان زیاد موفق نبوده اند.

۱۴. حسادتها و تنگ‌نظری ها بخصوص در ارتباط با مسائل اقتصادی جای رقابت‌های سازنده را گرفته و این یکی از موانع اصلی توسعه اقتصادی شهر است. اما مهمان نوازی و استقبال از مسئولین غیربومی در سراوان قابل توجه است.

۱۵. علی رغم اینکه هیات مدیره شرکت سیمان سراوان طرح و نقشه و محل معدن آن را در اوایل دهه هشتاد تهیه و به ثبت رسانده ولی بعلت عدم همکاری مسئولین (قبلی) ذیربط راه اندازی و اخذ تسهیلات بانکی آن نزدیک به ۱۵ سال مسکوت مانده است. به همت استاندار فعلی جهت راه اندازی آن و با وعده اعطای تسهیلات بانکی، مجمع عمومی شرکت تشکیل و اعضای هیات مدیره مسئولیت راه اندازی و ادامه کار را بر عهده گرفتند. اگر این مسئله جنبه عملی بخود گیرد بدون تردید در اقتصاد سراوان تأثیرگذار خواهد بود.


https://t.me/tahiridoctrine